Agenda

 

De ambtsketting van de burgemeesters van de Beemster
Burgemeester H.Brinkman herbenoemd


Op dinsdag 10 maart 2009 bereikte de redactie van Beemster Bengel en deze site het bericht, dat De burgemeester van Beemster, de heer H.N.G. Brinkman, bij Koninklijk besluit met ingang van 7 april 2009 opnieuw is benoemd voor een periode van zes jaar. De veertiende burgemeester van de Beemster mag zich dus met de ambtsketen, die hoort bij zijn officiële activiteiten, nog weer tot 2015 tooien.

De ambtsketen van een burgemeester, dus ook die van de burgemeester van de Beemster, geldt als teken van zijn waardigheid. De ketting behoort tot de 'insignia of gezagssymbolen', waarvan de geschiedenis terug gaat tot in de Romeinse tijd.
Op 16 november 1852
werden onderscheidingstekenen van burgemeesters in Nederland bij Koninklijk Besluit vastgesteld: "De ketting wordt gedragen tijdens het voorzitten van raadsvergaderingen, maar ook bij uitreiken van Koninklijke Onderscheidingen, of bij calamiteiten. Aan de ketitng hangt een penning met aan de ene kant het Rijkswapen en aan de andere zijde dat van de gemeente. Bij Koninklijke Onderscheidingen, waarbij de burgemeester optreedt namens de Koningin, wordt de de Rijkspenning aan de voorzijde gedragen en bij gemeentelijke gelegenheden is het gemeentewapen zichtbaar."

Ambtsketen burgemeester Amsterdam Datum aanschaf ambtsketting Beemster onbekend
Noch de Kroniek van de Beemster, noch het boek van v.d.Lee 'Een Heerenhuis als Gemeentehuis' reppen over de aanschaf van de ambtsketen voor de burgemeester in de periode na 1852. Aan te nemen valt dat -mocht de ambtsketen in 1852 wel aangekocht zijn- deze werd aangeschaft uit een heel krappe beurs als niet noemenswaardige uitgave. Wel komt vele malen naar voren, dat de gemeentekas in een penibele staat verkeerde. Na de aftocht van de Franse overheersers was Nederland immers kaalgeplukt en berooid achtergebleven; het was ook uit met de rijkdom in de Beemster en de eindjes moesten aan elkaar geknoopt worden. Zo wordt in 1853, tijdens een gemeenteraadsvergadering, wel met vijf tegen acht stemmen besloten hondenbelasting te gaan heffen omdat van de opbrengst dan een bliksemafleider voor de kerktoren ten bedrage van 259 gulden en 50 cent aangeschaft zou kunnen worden. Het eigendom en dus ook onderhoud van de toren was in de Franse tijd namelijk in het bezit van de gemeente Beemster gesteld en is dat nog steeds. (Anno 2009 is in de gemeenteraad besloten de kerktoren te laten restaureren en is er een bedrag van
€ 426.356,37 incl. BTW voor uitgetrokken).

Burgemeesters van de Beemster
Nu is het zo, dat de Beemster tot 1804 geen burgemeester had, maar de polder werd bestuurd door de Dijkgraaf en zijn Hoogheemraden. Toen de Fransen hier de baas waren (1795-1813), werd ook in de Beemster het burgerlijke gezag ingesteld en de eerste burgemeester was Klaas Kunst in 1804. Na hem kwam Cornelis Boom in 1836. Zij hadden dus nog niet te maken met de wet van 1852, dat de burgemeester een ambtsketen ter onderscheiding van zijn belangrijke positie moest dragen.
In de hal van het Gemeentehuis is een lijst opgehangen met alle burgemeesters van de Beemster vanaf C.Hartog.

Cornelis Hartog
Hartog aanvaardde in 1853 het ambt en dus zou voor hem toen wel een ambtsketting moeten zijn aangeschaft, maar Hartog en ook de vier na hem gekomen burgemeesters van de Beemster: H.Scheringa, K.Edel, J.Koopman en W.de Geus, droegen die niet op het statieportret, dat van hen gemaakt werd.

Burgemeester C.HartogBurgemeester H.Scheeringa Azn. 1876-1896)Burgemeester J.Koopman ( (1904-1923)Burgemeester Kl. Edel (181896-1904)

Burgemeester J.Kikert Burgemeester Kikkert (1932-1939)
De eerste burgemeester, die zich met de ambtsketting laat fotograferen is P. Kikkert.
In 1932 was het -zo midden in de crisistijd- ten opzichte van 1853 vast al niet beter gesteld met de financiën van de gemeente Beemster. Mocht de ambtsketen in deze periode aangeschaft zijn (daarover is eveneens niets in de Kroniek te vinden) heeft burgemeester Kikkert in ieder geval genoegen moeten nemen met een zeer eenvoudige uitvoering. De enige versiering aan de ketting is het feit, dat de schakels om en om rechthoekig of ovaal zijn. Kikkert stak zichzelf trouwens tijdens belangrijke aangelegenheden ook in het bij zijn positie behorende kostuum.
Of en wanneer het burgemeesterspak uit de gemeentekas werd aangeschaft, is eveneens onduidelijk. Misschien dat hij het zelf heeft bekostigd. Niemand weet wat er met het prachtige kostuum gebeurd is; het hangt in ieder geval niet in de requisietenafdeling van Toneelvereniging Middenbeemster.

Burgemeester Kloeke Des burgemeesters
Als gewone burger vraag je je weleens af of in al de jaren dat Beemster burgemeesters deze ambtsketen hebben gedragen, er nooit eens eentje is geweest, die heeft gedacht: "Eigenlijk is deze ketting te simpel voor een polder met zulk een rijke historische achtergrond."

Foto's verraden misschien toch wel over hoe de burgemeester zich voelde als hij zijn ambtsketen moest dragen.
Onder het opstaande boordje van het burgemeesterspak van P.Kikkert kon natuurlijk geen ketting weggewerkt worden en burgemeester Kloeke (1961-1971) draagt de ketting ook nog met furore gewoon boven de kraag (li).

 

Burgemeester W.de Geus (1923-1932)Burgemeester Pesman Maar burgemeester W. de Geus (l.)heeft zijn versierselen weer thuisgelaten, evenals burgemeester Pesman(r) en de foto's van de vier hieronder staande burgemeesters verraden ook wel iets van 'des burgemeesters gedachten'. Ze laten de ketting voor een deel uit het zicht verdwijnen. De burgemeesters Ninaber en Cattel dragen het 'magere' stukje van de ketting onder hun revers en onze huidige burgemeester H.Brinkman wil ook het armoedige eindje niet laten zien.
De helaas veel te jong overleden burgemeester Eric Postma spande wel de kroon door het versiersel op vier schakels en de penning na, vrijwel geheel te bedekken

Burgemeester Ninaber(1939-1948)Burgemeester W.CattelBurgemeester E. PostmaBurgemeester H.Brinkman

Werelderfgoed Beemster en vier eeuwen bestaan
Zo in de 'Opmaat naar de Polderfeesten' in 2012 is het misschien een idee om eens een wat beter ogende ambtsketting aan te schaffen voor de burgemeester van een werelderfgoed. Eentje die past in het roemrijke verleden van de Beemster, maar zo uitbundig als de ambtsketting van de burgemeester van Amsterdam (foto boven) hoeft nu ook weer niet. Er zijn gemeenten, die een nieuwe ambtsketting voor de burgemeester laten maken en een Nederlandse goudsmid zou het vast een geweldige opdracht vinden om een wel bij deze tijd passend, maar toch wat fraaier exemplaar dan het huidige te onwerpen. De Beemster wil immers zelfstandig blijven en dan is dit een aankoop voor een toekomst, die getuigt van optimisme!

Volledige lijst van Burgemeesters van de Beemster nog eens op een rijtje
volgorde
periode
naam burgemeester
1e 1804 - 1836 Kl. Kunst
2e 1836 - 1853 C. Boon Jr.
3e 1853 - 1876 C. Hartog
4e 1876 - 1896 H. Scheringa Azn
5e 1896 - 1904 K. Edel JBzn
6e 1904 - 1923 J. Koopman
7e 1923 - 1932 W. de Geus
8e 1932 - 1939 P. Kikkert
9e 1939 - 1948 W.C. Ninaber
10e 1948 - 1961 J.A. Pesman
11e 1961 - 1979 F. Kloeke
12e 1979 - 1998 W. Cattel
13e 1998 - 2002 E. Postma
14e 2003 - heden H. Brinkman