Agenda

 

Aanvang werkzaamheden restauratie Molen de Nachtegaal

Op vrijdag 26 augustus was het bestuur van de 'Stichting tot behoud van De Nachtegaal’ om 10.00 uur paraat aan de Hobrederweg 4 om getuige te zijn van het slaan van de ‘eerste’ paal voor de nieuwe fundering van de korenmolen door de heer Joop de Harder, voorzitter van de Stichting VSB Fonds Beemster.

Hoewel het hier een korenmolen betreft, is De Nachtegaal de enige molen, die de Beemster nog rijk is. Hij refereert wel aan eeuwen her. Helaas is van de bij de droogmaking in 1612 langs de hele Beemsterringdijk staande watermolens, tot wel 50 in aantal, geen enkele behouden gebleven.

Deze zogenaamde 'eerste paal', die volgens de professionele hijers, werknemers van de firma van 't Hek inmiddels al de allerlaatste paal voor de nieuwe fundering was, is 50 meter verder in het land terecht gekomen. Dat garandeert een betere windvang; als de begroeiing rond een windmolen te hoog is, dan staan de wieken stil en het is uiteraard wel de bedoeling dat de molen weer gaat draaien.
De verplaatsing van de molen, waarbij het gehele molenlijf met een grote kraan zal geschieden gaat nu zeer snel ter hand genomen. De Stichting wil dat de molen in 2012, het jaar waarin het 400 jaar bestaan van de Beemster wordt gevierd, weer in alle glorie zal staan draaien.

Het is trouwens niet de eerste keer, dat de de molen gaat verhuizen. Aan de hand van een oude grafure uit 1646 kan opgemaakt worden, dat er al meerdere keren sprake is van verhuizing.

In april 1614
was de plaats van de te bouwen korenmolen bepaald in het zuidoostkwadrant van Middenbeemster, de NW-hoek van binnenkavel 97. Door de toenemende bebouwing in Middenbeemster en de begroeiing van de tuinaanleg van het buiten Middelwijk ontstonden er problemen met de windvang. Daarom werd de standaardmolen werd in 1623 verplaatst naar het noordwestkwadrant van Middenbeemster; in 1660 is de molen tijdens een hevige storm omgewaaid. In 1669 werd de molen weer opgebouwd buiten de bebouwde kop van Middenbeemster aan de Hobrederweg. Het werd een achtkantige molen.

Foto 1972, gemaakt door Henk TolRestauraties
In 1950 vond een restauratie plaats, waarmee een bedrag van fl. 6.361 gulden was gemoeid.

In 1971-1972 vond er een ingrijpende restauratie plaats De totale restauratie kostte fl. 54.855,00.

Raderen stonden stil
Tot het overlijden van de laatste molenaar, de heer Knijn in 1987 was de Nachtegaal als korenmolen regelmatig in bedrijf. Sindsdien is hij alleen nog als opslag in gebruik.De molen werd verkocht en de functie viel weg.

 

Gesloopt
In 1875 werden in de Beemster twee stoomgemalen in gebruik genomen. De molens verloren in dat jaar hun functie maar werden stand-by gehouden tot 1880. De stoomgemalen bleken voldoende betrouwbaar te zijn en vanaf 1880 werden de molens veelal in onderdelen verkocht. In 1888 werd de laatste molen gesloopt.
In tegenstelling tot de toeristisch en landschappelijk waardevolle molens van de Schermerpolder is in de Beemster geen fysieke herinnering aan de droogmaking bewaard gebleven.

 

Bijzonderheden
Het bijzondere aan De Nachtegaal is dat in de molen nog de nodige onderdelen zijn verwerkt van een Beemster watermolen. Zo was de kap afkomstig van een Beemster watermolen (mogelijk een van de twee kilmolens) en ook de bovenas.
Uiteraard was de kap en ook de bovenas veel te groot voor de Nachtegaal. Maar in 1950 konden de toenmalige eigenaars, de gebroeders Kees en Jaap Bijman de molen intensief opknappen. Deze foto refereert nog van 2011 toen de kap na een hevige storm helemaal van zijn strodak was ontdaan.

En zo zag de molen er na na nog weer een hevige storm er uit: ontdaan van kap en wieken en in ieder geval bovenop regenvrij gemaakt, zodat het hemelwater niet nog meer onheil kon aanrichten.

Binnenkort zal deze foto, gemaakt in de namiddag van de 27ste augustus 2011 ook slechts een herinnering zijn aan de rampzalige toestand, waarin de Nachtegaal verkeerde.