Agenda

 

 

Poort van Zwaansvliet benaderde hoogste punt
Hopelijk gereed in 2012

Werkzaamheden aan de poort van Zwaansvliet in augustus 2009 9
Aan de Nekkerweg vordert de bouw van de Poort Zwaansvliet langzaam maar gestadig. Op donderdag 27 augustus werd het hoogste punt bereikt door het plaatsen van de sierblokken op de pijlers. Daar zijn reeds de letters 'Zwaans' aan de linkerkant en 'vliet' ter rechterzijde aangebracht. Ook de witte kalkstenen randen aan de voet van de pijlers werden aangebracht. De brug is gereconstrueerd aan de hand van oude foto's van de poort van het vroegere buiten 'Zwaansvliet', dat aan de Volgerweg heeft gestaan en de ets van Simon de Heer.

 

Nog lang niet gereed
Bouwer van deze nieuwe monumentale poort is ir. Hans Völlmer. Met genoegen bekijkt hij de laatste ontwikkeling. Het kan hem niet hard genoeg gaan, maar het is nu eenmaal een feit, dat hij het op persoonlijk initiatief bouwt en de financiële crisis hier ook hier weer een stokje voor steekt. Het is natuurlijk nog lang niet af. De volgende stap is het aanbrengen van de opgemetselde zijkanten van de brug en daarboven de sierlijke leuning. Dan moet er nog een smeedijzeren hek komen en als voltooiing de beelden van de twee Muzen, die er vroeger op het origineel ook stonden. Völlmar en zijn vrouw Jetske proberen nu via het aanschrijven van diverse fondsen financiële steun te krijgen om hun levenswerk nog voor de feesten van 2012 gereed te krijgen.

Tijdens de bouw van de nieuwe Poort van Zwaansvliet kwam aan het licht, dat de leuning van de brug langer moet worden dan op de ontwerptekening was berekend. Als oorzaak daarvan wijst Völlmar op het feit dat de sloten tijdens de bouw van het buiten smaller zijn geweest. Door het mechanisch uitdiepen van de sloten zijn ze breder geworden.

In oktober 2006 berichtte de Beemster Bengel al over de bouw van de monumentale poort. Daarom is dit artikel maar weer eens terugghaald.

De poort van Zwaansvliet
herrijst aan de Nekkerweg

De al jaren gekoesterde wens van Hans Völlmar om de poort van Zwaansvliet weer opnieuw op te trekken, nemen vorm aan. Aan de Nekkerweg werd onlangs een nieuwe brug gebouwd. Nog steken de betonnen pijlers fel af tegen de weelderigheid van het Landschapspark. Als afronding van het project zullen de beelden van de allegorische figuren 'Lot' en 'Voorzichtigheid' op de poort woren geplaatst.

De bouw van de poort in oktober 2006Oorspronkelijk heeft de poort aan de Volgerweg gestaan. Daar werd in 1631 door van Oss een groot buiten gebouwd. François was de zoon van Dirck van Oss, een steenrijke koopman en initiatiefnemer van de droogmaking van de Beemster.

De ets van Simon de Heer Van Goor Hinlopen
Weinig van de glorie van de bouwkunst van De Gouden Eeuw bleef in de Beemster echter bewaard.
De laatste eigenaar van Zwaansvliet was Jan van Goor Hinlopen. Hij was in 1820 dijkgraaf van de Beemster en vanaf 1789 tevens burgemeester van Purmerend. Van Goor Hinlopen overleed op 6 oktober 1833.
Na zijn dood viel de buitenplaats onder de slopershamer, maar de poort en het poorthuis bleven staan. De bekende in Beemster geboren en getogen kunstenaar Simon de Heer (1885-1970) heeft er omstreeks 1917 nog een fraaie ets van kunnen maken.

Brokstukken, overblijfselen van de poort van Zwaansvliet Materiaal
Het poortwachtershuisje werd omstreeks 1920 gesloopt en de beelden verwijderd. De poort bleef nog staan, maar in verband met de aanleg van de A7 in 1970 ging deze tegen de vlakte. Het sloopmateriaal werd door de gemeente Beemster opgeslagen op de gemeentewerf. Völlmar kwam jaren geleden al op het idee om de poort weer op te bouwen. Dit was mogelijk omdat de historicus Theo Wit oude foto's van de poort in het Waterland archief heeft gevonden. Op grond daarvan en de ets van De Heer maakte hij een bouwtekening. Het gemeentebestuur stelde in 1970 het bewaard gebleven materiaal ter beschikking aan de Stichting Beemster Arboretum.

De beelden boven de poort De reconstructietekening De beelden boven de poort

Beelden
Bij de sloop van de poort gingen de beelden, die toegeschreven worden aan de beeldhouwer Van Logteren naar het Rijksmuseum in Amsterdam. Daar hebben ze eerst een tijd in de tuin gestaan maar later kregen ze een plaatsje binnen. Die meer dan drie eeuwen oude beelden komen niet meer terug. Die zijn natuurlijk inmiddels kostbaar kunstbezit geworden. Maar er zullen replica's van gemaakt worden.

Stukje bij beetje
Veel van het bewaarde materiaal bleek achteraf niet meer goed genoeg voor hergebruik. Völlmar heeft materiaal bij moeten kopen. Het is zo wel een zeer kostbare zaak geworden, maar Völlmar wilde toch doorzetten. Hij gunde zijn Landschapspark, het nieuwe stuk Beemster Arboretum, waar hij zijn hele ziel en zaligheid in heeft gelegd, een eigen waardige poort. "Dan maar stukje bij beetje", besloten hij en zijn vrouw Jetske. En zo is de bouw inmiddels zover dat onder de brug al met het opmetselen van de bouwstenen werd begonnen. Ook de pilaren krijgen deze bekleding.
Maar het zal dus nog wel even duren voordat bezoekers, gadegeslagen door de beelden, door de nieuwe monumentale poort kunnen wandelen.

Arboretum
De Poort van Zwaansvliet is over hopelijk over niet al te lange tijd een bezienswaardigheid, maar het achter de poort gelegen aangelegde bos is eveneens bijzonder en vrij toegankelijk! Dit is een deel (3.5 hectare groot) van het Arboretum dat geografisch is aangelegd in 1992 en vrij toegankelijk. Het is ingericht op geografische grondslag, d.w.z. gegroepeerd per continent of continentsdeel. Veel soorten staan in groepen van dezelfde soort, zodat men eigenlijk hele bostypen ziet. Ten opzichte van het systematische deel, dat gelegen is aan de overkant van de Nekkerweg is hier sprake van een heel andere opzet. De doelstelling is te laten zien hoe bomen en struiken in bosverband voorkomen en welke betekenis de diverse boomsoorten kunnen hebben voor de bosbouw in Nederland.
Meer informatie: Ir.H.Völlmar, Nekkerweg 67a, telefoonnr. 0299-660536